Jest pomysł na firmę, jest wizja na produkt lub usługę - ale jak zacząć? Jak przejść od pomysłu na biznes do wcielenia go w życie tak, aby zaczął zarabiać? Każdy przedsiębiorca na starcie powinien przemyśleć i stworzyć model biznesowy, który mu w tym pomoże. Czym jest model biznesowy, jaki jest najpopularniejszy format i jak go stworzyć? Wyjaśniamy!
Model biznesowy to narzędzie, które powinien znać każdy przedsiębiorca, nawet jeżeli prowadzi mały lub średni biznes. Jak każda analiza działań w firmie, szablon modelu biznesowego pozwala uporządkować różne aspekty prowadzenia działalności, ocenić możliwości rozwoju i wyznaczyć słabe punkty. Jednocześnie popularne szablony umożliwiają prostą i skuteczną analizę jeszcze przed stworzeniem konkretnego i szczegółowego biznesplanu.
Model biznesowy: co to jest?
Najpopularniejszym modelem biznesowym jest Business Model Canvas stworzony przez Alexa Osterwaldera. Zaproponował on prosty, jednostronicowy wzór, który bierze pod uwagę dziewięć podstawowych aspektów prowadzenia firmy. Założeniem Business Model Canvas jest prosta analiza, która umożliwi “odręczne” zrobienie modelu nawet na kartce (ang. canva) bez skomplikowanych i czasochłonnych narzędzi.
Dlaczego warto analizować model biznesowy?
👉 Lepsze zarządzanie
Business Model Canvas to narzędzie, które ułatwia stworzenie precyzyjnego biznesplanu oraz strategii prowadzenia firmy. W stosunkowo łatwy sposób umożliwia przedsiębiorcy przyjrzenie się kluczowym aspektom biznesu. Wymaga spokojnego i chłodnego zastanowienia się nad podstawowymi procesami oraz uporządkowania wizji, a niekoniecznie używania skomplikowanych systemów czy programów.
👉 Regularna analiza
Model biznesowy łatwo również regularnie analizować i weryfikować, jak sprawdza się w praktyce. To dobre narzędzie do wprowadzenia zmian, testowania nowych pomysłów oraz rozwiązań. Co więcej, łatwiej jest uważnie przyjrzeć się takiej analizie w prostym formacie niż od nowa przygotowywać obszerny i skomplikowany biznesplan.
👉 Szukanie możliwości
Raz wypracowany model biznesowy pozostawia przestrzeń na zmiany i szukanie nowych możliwości rozwoju. To na przykład nawiązanie nowych współprac lub nieplanowanej na początku działalności kampanii reklamowej. Kiedy pojawi się okazja do rozwoju, można szybko sprawdzić, jak wpasowuje się w oryginalną wizję na biznes, i odpowiednio ją wykorzystać.
📌 Dowiedz się, jakie cechy posiada dobry przedsiębiorca.
Business Model Canvas: kluczowe elementy
Grafika powyżej: przykładowy szablon Business Model Canvas, źródło: Freepik
✅ Wartość
Pierwsze pytanie skupia się na produkcie. Warto zastanowić się, jaką potrzebę będzie zaspokajał i jaki problem będzie rozwiązywał. Innymi słowy – jaka jest wartość produktu lub usługi. Na wartość wpływa także konkurencja, zainteresowanie na rynku oraz jakość produktu. Zastanowienie się, co jest najlepszym i najbardziej pożądanym elementem oferty, przekłada się na szereg innych działań.
✅ Zasoby
Przydatne jest także określenie zasobów niezbędnych do prowadzenia i rozwijania biznesu. To często rzeczy, o których myślimy na samym wstępie – biuro, pracownicy, magazyn czy własna strona internetowa. Warto sprecyzować jednak, które z nich stanowią priorytet, jak mają wyglądać i jaki jest ich udział w założeniu działalności i jej pierwszych miesiącach.
✅ Segmenty klientów
Jednym z pierwszych kroków jest zdefiniowanie docelowej grupy klientów. To pytanie, do kogo chcemy dotrzeć z produktem lub usługą. Na czyj problem będą one odpowiadać? Wypisanie jednej lub kilku grup klientów pozwala zastanowić się, jakie działania marketingowe będą odpowiednie, jakie cechy należy podkreślić, a przede wszystkim – gdzie znaleźć klientów i jak do nich dotrzeć. To także dobry start przygotowywania buyer persony, która przyda się na każdym etapie prowadzenia własnego biznesu.
📌 Dowiedz się, jaką rolę odgrywa buyer persona w biznesie.
✅ Kanały sprzedażowe
Kolejnym aspektem są kanały sprzedażowe, czyli sposoby dotarcia do klienta. W jaki sposób promowany będzie produkt i gdzie będzie dostępny? To pytania, które zdeterminują ścieżkę sprzedażową. Można zdecydować się na własny sklep internetowy lub profesjonalną stronę internetową, sprzedaż w mediach społecznościowych lub współpracę z większymi platformami.
✅ Relacje z klientami
Kolejnym elementem Business Model Canvas są relacje z klientami. Model biznesowy wymaga analizy, jak będzie przebiegał kontakt z odbiorcami. Jak będzie wyglądało zabieganie o nowych klientów? Czy stali klienci będą regularnie otrzymywać newsletter lub propozycje zniżek? Określenie tego typu informacji pozwala stworzyć spójną strategię dla odbiorców, którzy cenią transparentny kontakt.
✅ Działania
Następnie przychodzi pora na wyznaczenie kluczowych procesów. Jakie działania są niezbędne dla rozwoju firmy? To pytania o techniczną stronę sprzedaży, dostaw, zarządzania ludźmi czy kampaniam marketingowymi. Wypisanie niezbędnych procesów i prześledzenie struktury krok po kroku umożliwia lepiej uporządkowany start i zmniejsza szanse na problemy organizacyjne.
📌 Sprawdź, jakie są najczęstsze błędy przedsiębiorców i jak ich unikać.
✅ Partnerzy
Tworząc model biznesowy, warto zastanowić się również, jaki jest potencjał współpracy z partnerami. Czy oferta firmy sprzyja tworzeniu wspólnych produktów, czy raczej partnerzy są jedynie dostawcami usług? Na tym etapie można pomyśleć o konkretnych firmach lub freelancerach, jak i ogólnie o branżach, które dobrze pasują do oferty własnego biznesu.
✅ Koszty
Kluczowym aspektem modelu biznesowego jest także przewidywanie kosztów. To przede wszystkim pytanie o niezbędne wydatki, z których przedsiębiorca nie będzie mógł zrezygnować. Jednym z najważniejszych wydatków są obowiązkowe składki ZUS, które przedsiębiorca musi opłacać już od pierwszego dnia formalnego założenia firmy. To jednak nie wszystko – należy oszacować także koszty operacyjne, outsourcing czy chociażby własne biuro.
✅ Przychody
Drugą stroną finansów w firmie są przychody. W Business Model Canvas należy włączyć analizę, w jaki sposób będzie odbywać się sprzedaż. Może to być zarówno opłata detaliczna za produkt, jak i model subskrypcyjny, prowizja lub barter – zależnie od specyfiki biznesu oraz branży. Zastanowienie się, w jakim modelu będą spływać przychody pozwala też lepiej rozplanować koszty prowadzenia działalności.
📌 Chcesz rozwijać własny biznes bez zbędnych kosztów? Zrób to z Fundacją Twój StartUp!
